| I. | Prawa pacjenta wynikające z bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji |
 |
| 1. | Każdy ma prawo do ochrony zdrowia art. 68 ust. 1. |
| 2. | Każdy obywatel ma prawo do równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, na warunkach i w zakresie określonych w ustawie art. 68 ust. 2. |
|
| II. | Prawa pacjenta w zakładzie opieki zdrowotnej, o których stanowi ustawa o zakładach opieki zdrowotnej z 1991 r. |
|
| 1. | Pacjent zgłaszający się do zakładu opieki zdrowotnej ma prawo do natychmiastowego udzielenia mu świadczeń zdrowotnych ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia, niezależnie od okoliczności art. 7. |
| 2. | Pacjent w zakładzie opieki zdrowotnej ma prawo do: |
| 2.1 | świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom wiedzy medycznej, a w sytuacji ograniczonych możliwości udzielenia odpowiednich świadczeń do korzystania z rzetelnej, opartej na kryteriach medycznych procedury ustalającej kolejność dostępu do świadczeń art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1, pkt 1 i art. 26, |
| 2.2 | udzielania mu świadczeń zdrowotnych przez osoby uprawnione do ich udzielania, w pomieszczeniach i przy zastosowaniu urządzeń odpowiadających określonym wymaganiom fachowym i sanitarnym art. 9 ust. 1 i art. 10, |
| 2.3 | informacji o swoim stanie zdrowia art. 19 ust. 1 pkt 2, |
| 2.4 | wyrażenia zgody albo odmowy na udzielenie mu określonych świadczeń zdrowotnych, po uzyskaniu odpowiedniej informacji art. 19 ust. 1 pkt 3, |
| 2.5 | intymności i poszanowania godności w czasie udzielania świadczeń zdrowotnych art. 19 ust. 1 pkt 4, |
| 2.6 | udostępniania mu dokumentacji medycznej lub wskazania innej osoby, której dokumentacja ta może być udostępniana art. 18 ust. 3 pkt 1, |
| 2.7 | zapewnienia ochrony danych zawartych w dokumentacji medycznej dotyczącej jego osoby art. 18 ust. 2, |
| 2.8 | dostępu do informacji o prawach pacjenta art. 19 ust. 6., |
|
|
Ponadto w zakładzie opieki zdrowotnej przeznaczonym dla osób wymagających całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych np. w szpitalu, sanatorium, zakładzie leczniczo-opiekuńczym, pacjent przyjęty do tego zakładu ma prawo do:
|
|
| 1. | zapewnienia mu: |
| a. | środków farmaceutycznych i materiałów medycznych art. 20 ust. 1 pkt 2 i art. 26, |
| b. | pomieszczenia i wyżywienia odpowiedniego do stanu zdrowia art. 20 ust. 1 pkt 3 i art. 26, |
| c. | opieki duszpasterskiej art. 19 ust. 3 pkt 3, |
| 2. | dodatkowej opieki pielęgnacyjnej sprawowanej przez osobę bliską lub inną osobę wskazaną przez siebie art. 19 ust. 3 pkt 1, |
| 3. | kontaktu osobistego , telefonicznego lub korespondencyjnego z osobami z zewnątrz art. 19 ust. 3 pkt 2, |
| 4. | wskazania osoby lub instytucji, którą zakład opieki zdrowotnej obowiązany jest powiadomić o pogorszeniu się stanu zdrowia pacjenta powodującego zagrożenie życia albo w razie jego śmierci art. 20 ust. 2 i art. 26, |
| 5. | wyrażenia zgody albo odmowy na umieszczenie go w tym zakładzie opieki zdrowotnej art. 21 ust. 1 i art. 26, |
| 6. | wypisania z zakładu opieki zdrowotnej na własne żądanie i uzyskania od lekarza informacji o możliwych następstwach zaprzestania leczenia w tym zakładzie art. 22 ust. 1 i 3 oraz art. 26, |
| 7. | udzielenia mu niezbędnej pomocy i przewiezienia go do innego szpitala, w sytuacji gdy pomimo decyzji uprawnionego lekarza o potrzebie niezwłocznego przyjęcia do szpitala nie może być do tego szpitala przyjęty art. 21. |
|
|
Pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych pogotowia ratunkowego w razie wypadku, urazu, porodu, nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia powodującego zagrożenie życia art. 28.
|
|
| III. | Prawa pacjenta określone w ustawie o zawodzie lekarza z 1996 roku. |
|
|
Pacjent ma prawo do:
|
|
| 1. | udzielania mu świadczeń zdrowotnych przez lekarza, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi lekarzowi metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością art. 4, |
| 2. | uzyskania od lekarza pomocy lekarskiej w każdym przypadku, gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia, oraz w innych przypadkach nie cierpiących zwłoki -art. 30, |
| 3. | uzyskania od lekarza przystępnej informacji o swoim stanie zdrowia, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych, leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu art. 31 ust. 1, |
| 4. | zażądania od lekarza informacji o swoim stanie zdrowia i o rokowaniu wówczas, gdy sądzi, że lekarz ogranicza mu informację z uwagi na jego dobro art. 31 ust. 4, |
| 5. | decydowania o osobach, którym lekarz może udzielać informacji, o których mowa w pkt 3 art. 31 ust. 2, |
| 6. | wyrażenia żądania aby lekarz nie udzielał mu informacji, o których mowa w pkt 3 art. 31 ust. 3, |
| 7. | niewyrażenia zgody na przeprowadzenie przez lekarza badania lub udzielenia mu innego świadczenia zdrowotnego art. 32 ust. 1, |
| 8. | wyrażenia zgody albo odmowy na wykonanie mu zabiegu operacyjnego albo zastosowania wobec niego metody leczenia lub diagnostyki stwarzającej podwyższone ryzyko; w celu podjęcia przez pacjenta decyzji lekarz musi udzielić mu informacji, o której mowa w pkt 3 art. 34 ust. 1 i 2, |
| 9. | uzyskania od lekarza informacji jeżeli w trakcie wykonywania zabiegu, bądź stosowania określonej metody leczenia lub diagnostyki, w związku z wystąpieniem okoliczności stanowiących zagrożenie dla życia lub zdrowia pacjenta, lekarz dokonał zmian w ich zakresie art. 35 ust. 2, |
| 10. | poszanowania przez lekarza jego intymności i godności osobistej art. 36 ust. 1, |
| 11. | wyrażania zgody albo odmowy na uczestniczenie przy udzielaniu mu świadczeń zdrowotnych osób innych niż personel medyczny niezbędny ze względu na rodzaj świadczeń art. 36 ust. 1 i 2, |
| 12. | wnioskowania do lekarza o zasięgnięcie przez niego opinii właściwego lekarza specjalisty lub zorganizowania konsylium lekarskiego art. 37, |
| 13. | dostatecznie wcześniejszego uprzedzenia go przez lekarza o zamiarze odstąpienia od jego leczenia i wskazania mu realnych możliwości uzyskania określonego świadczenia zdrowotnego u innego lekarza lub w zakładzie opieki zdrowotnej art. 38 ust, 2, |
| 14. | zachowania w tajemnicy informacji związanych z nim a uzyskanych przez lekarza w związku z wykonywaniem zawodu art. 40 ust, 1, |
| 15. | uzyskania od lekarza informacji o niekorzystnych dla niego skutkach, w przypadku wyrażenia zgody na ujawnienie dotyczących go informacji, będących w posiadaniu lekarza art. 40 ust. 2 pkt 4, |
| 16. | wyrażania zgody lub odmowy na podawanie przez lekarza do publicznej wiadomości danych umożliwiających identyfikację pacjenta art. 40 ust. 4, |
|
|
Ponadto pacjent, który ma być poddany eksperymentowi medycznemu ma prawo do:
|
|
| 1. | wyrażenia zgody lub odmowy na udział w eksperymencie medycznym po uprzednim poinformowaniu go przez lekarza o celach, sposobach i warunkach przeprowadzenia eksperymentu, spodziewanych korzyściach leczniczych lub poznawczych, ryzyku oraz o możliwościach cofnięcia zgody i odstąpienia od udziału w eksperymencie w każdym jego stadium art. 24 ust. 1, art. 25 ust. 1 i art. 27 ust. 1, |
| 2. | poinformowania go przez lekarza o niebezpieczeństwie dla zdrowia i życia jakie może spowodować natychmiastowe przerwanie eksperymentu art. 24 ust. 2, |
| 3. | cofnięcia zgody na eksperyment medyczny w każdym stadium eksperymentu art. 27 ust. 1, |
|
| IV. | Prawa pacjenta określone w ustawie o zawodzie pielęgniarki i położnej z 1996 r. |
|
|
Pacjent ma prawo do:
|
|
| 1. | udzielania mu świadczeń zdrowotnych przez pielęgniarkę, położną, posiadającą prawo wykonywania zawodu, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, dostępnymi jej metodami i środkami, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz ze szczególną starannością art. 18, |
| 2. | udzielenia mu pomocy przez pielęgniarkę, położną, zgodnie z posiadanymi przez nią kwalifikacjami, w każdym przypadku niebezpieczeństwa utraty przez niego życia lub poważnego uszczerbku na jego zdrowiu art. 19, |
| 3. | uzyskania od pielęgniarki, położnej informacji o jego prawach art. 20 ust. 1, |
| 4. | uzyskania od pielęgniarki, położnej informacji o swoim stanie zdrowia, w zakresie związanym ze sprawowaną przez pielęgniarkę, położną, opieką pielęgnacyjną art. 20 ust. 2, |
| 5. | zachowania w tajemnicy informacji związanych z nim, a uzyskanych przez pielęgniarkę, położną w związku z wykonywaniem zawodu art. 21 ust. 1, |
| 6. | wyrażania zgody lub odmowy na podawanie przez pielęgniarkę, położną do publicznej wiadomości danych umożliwiających identyfikację pacjenta art. 21 ust. 4. |
|
| V. | Prawa pacjenta określone w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego z 1994 r. |
|
|
Pacjent z zaburzeniami psychicznymi, chory psychicznie lub upośledzony umysłowo ma prawo do:
|
|
| 1. | bezpłatnych świadczeń zdrowotnych udzielanych mu przez publiczne zakłady psychiatrycznej opieki zdrowotnej art. 10 ust. 1, |
| 2. | bezpłatnych leków i artykułów sanitarnych oraz pomieszczenia i wyżywienia, jeżeli przebywa w szpitalu psychiatrycznym będącym publicznym zakładem opieki zdrowotnej art. 10 ust. 2, |
| 3. | zapewnienia mu rodzaju metod postępowania leczniczego właściwych nie tylko z uwagi na cele zdrowotne, ale także ze względu na interesy oraz inne jego dobro osobiste i dążenie do jego poprawy zdrowia w sposób najmniej dla pacjenta uciążliwy art. 12, |
| 4. | porozumiewania się bez ograniczeń z rodziną i innymi osobami, w przypadku gdy przebywa w szpitalu psychiatrycznym albo w domu pomocy społecznej art. 13, |
| 5. | wystąpienia o okresowe przebywanie poza szpitalem bez wypisywania go z zakładu art. 14, |
| 6. | uprzedzenia go o zamiarze zastosowania wobec niego przymusu bezpośredniego; dopuszczenie zastosowania tego środka wobec pacjenta musi wynikać z ustawy art. 18, |
| 7. | uprzedzenia o zamiarze przeprowadzenia badania psychiatrycznego bez jego zgody oraz podania przyczyn takiej decyzji; badanie takie może być przeprowadzone, jeżeli zachowanie pacjenta wskazuje na to, że z powodu zaburzeń psychicznych może zagrażać bezpośrednio własnemu życiu albo życiu lub zdrowiu innych osób, bądź nie jest zdolny do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych art. 21 ust. 1 i 2, |
| 8. | wyrażenia zgody lub odmowy na przyjęcie do szpitala psychiatrycznego, z wyłączeniem sytuacji, gdy przepisy ustawy dopuszczają przyjęcie do szpitala psychiatrycznego bez zgody pacjenta art. 22 ust. 1 i art. 23, 24 oraz 29, |
| 9. | poinformowania i wyjaśnienia mu przez lekarza przyczyny przyjęcia do szpitala psychiatrycznego w sytuacji, gdy nie wyraził na to zgody oraz uzyskania informacji o przysługujących mu w tej sytuacji prawach art. 23 ust. 3, |
| 10. | cofnięcia uprzednio wyrażonej zgody na przyjęcie do szpitala psychiatrycznego art. 28, |
| 11. | niezbędnych czynności leczniczych mających na celu usunięcie przyczyny przyjęcia go do szpitala bez jego zgody i zapoznania go z planowanym postępowaniem leczniczym art. 33 ust. 1 i 2, |
| 12. | wypisania ze szpitala psychiatrycznego, jeżeli przebywa w nim bez wyrażenia przez siebie zgody, jeżeli ustały przyczyny jego przyjęcia i pobytu w szpitalu psychiatrycznym bez takiej zgody art. 35 ust. 1, |
| 13. | pozostania w szpitalu w sytuacji, o której mowa w pkt 17, za swoją później wyrażoną zgodą, jeżeli w ocenie lekarza, jego dalszy pobyt w tym szpitalu jest celowy art. 35 ust. 2, |
| 14. | złożenia, w dowolnej formie, wniosku o nakazania wypisania go ze szpitala psychiatrycznego art. 36 ust. 1, |
| 15. | wystąpienia do sądu opiekuńczego o nakazanie wypisania ze szpitala psychiatrycznego, po uzyskania odmowy wypisania ze szpitala na wniosek, o którym mowa w pkt 19 art. 36 ust. 3, |
| 16. | informacji o terminie i sposobie złożenia wniosku do sądu opiekuńczego, o którym mowa w pkt 20 art. 36 ust. 3, |
| 17. | złożenia wniosku o ustanowienie kuratora, jeżeli przebywając w szpitalu psychiatrycznym potrzebuje pomocy do prowadzenia wszystkich swoich spraw, albo spraw określonego rodzaju art. 44 ust. 1, |
|
|
oraz ma prawo do tego, aby osoby wykonujące czynności wynikające z ustawy zachowały w tajemnicy wszystko co go dotyczy, a o czym powzięły wiadomość wykonując czynności wynikające z ustawy art. 50 ust. 1.
|
|
| VI. | Prawa pacjenta określone w ustawie o pobieraniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów z 1995 r.: |
|
|
Pacjent ma prawo do:
|
|
| 1. | wyrażenia i cofnięcia w każdym czasie sprzeciwu na pobranie po jego śmierci komórek, tkanek i narządów art. 4 i art. 5 ust. 1-4, |
| 2. | dobrowolnego wyrażenia przed lekarzem zgody na pobranie od niego za życia komórek, tkanek lub narządów w celu ich przeszczepienia określonemu biorcy, jeżeli ma pełną zdolność do czynności prawnych art. 9 ust. 1 pkt 7, |
| 3. | ochrony danych osobowych dotyczących dawcy/biorcy przeszczepu i objęcia ich tajemnicą art. 12 ust. 1. |
|
Pacjent mający być biorcą ma prawo do umieszczenia go na liście osób oczekujących na przeszczepienie komórek, tkanek i narządów i być wybrany jako biorca w oparciu o kryteria medyczne art. 13.
powrót na górę strony
|