20 września 2018r.
Emedica.pl - Internetowy serwis dla Pacjentów
Emedica.pl - Internetowy serwis dla Pacjentów
 
Synonimy  ->
Kamica pęcherzyka żółciowego, kamica woreczka żółciowego, kamienie żółciowe
Opis  ->
Pęcherzyk żółciowy jest workowatym narządem zlokalizowanym na dolnej powierzchni wątroby, służącym do magazynowania żółci. Żółć natomiast jest zielono-brązowo-żółtym, gęstym płynem produkowanym przez wątrobę i niezbędnym w procesie prawidłowego trawienia pokarmów. Kamienie żółciowe składają się z cholesterolu, rzadziej zawierają barwniki żółciowe lub sole wapnia. Ich powstanie nie oznacza choroby nowotworowej. Kamica żółciowa rozwija się u osób dorosłych, rzadziej u młodzieży. Statystycznie częściej cierpią na nią kobiety.
Objawy  ->
Typowym objawem są pojawiające się zwykle po obfitych posiłkach kolkowe bóle w prawej górnej części brzucha, niekiedy promieniujące do pleców wzdłuż dolnych żeber po prawej stronie. Zwykle towarzyszą im nudności lub wymioty, odbijania, uczucie pełności w żołądku oraz objawy tak zwanej niestrawności. Żółtaczka pojawia się rzadko, świadczy o rozwoju powikłań i wymaga szybkiego kontaktu z lekarzem. U około 40% chorych kamica żółciowa przebiega bezobjawowo.

Kontaktu z lekarzem wymaga:
Pojawienie się objawów kamicy żółciowej, ponieważ zwykle potrzebne są dodatkowe badania mające na celu potwierdzenie rozpoznania i zaplanowanie leczenia.

Szybkiego kontaktu z lekarzem wymaga:
  • Sytuacja, gdy ból w przebiegu kamicy żółciowej nie ustępuje przez kilka godzin po posiłku
  • Ból jest stały lub narastający, utrudniający oddychanie, z towarzyszącymi gwałtownymi wymiotami
  • Pojawienie się gorączki lub dreszczy
  • Zażółcenie skóry lub białkówek oczu
  • Przyczyny  ->
    Powstawanie kamieni żółciowych może być wynikiem:
  • Niepełnego opróżniania pęcherzyka żółciowego (zalegająca w nim stale resztka żółci ulega stopniowemu zagęszczeniu aż do uformowania się kamieni)
  • Nieprawidłowego składu żółci
  • Podwyższonego stężenia w żółci bilirubiny, która jest żółtawym barwnikiem wydzielanym z żółcią powstałym w wyniku fizjologicznego rozpadu starych lub uszkodzonych czerwonych krwinek
  • Zakażenia przewodów wyprowadzających żółć z wątroby


  • Czynniki sprzyjające zachorowaniu
    Zwiększone ryzyko rozwoju kamicy żółciowej wiąże się z:
  • Otyłością
  • Nadmiernym spożyciem alkoholu
  • Przyjmowaniem doustnych leków antykoncepcyjnych
  • Dietą bogatą w tłuszcze i z małą ilością błonnika
  • Niektórymi chorobami, takimi jak choroba wieńcowa, marskość wątroby, zaburzenia funkcji jelita cienkiego
  • Występowaniem kamicy żółciowej w rodzinie
  • Predyspozycją genetyczną – niektóre społeczności są na nią szczególnie narażone
  • Gwałtowną utratą masy ciała
  • Dużą liczbą ciąż (u kobiet)
  • Zapobieganie  ->
    Podstawową metodą zapobiegania rozwojowi kamicy żółciowej jest unikanie wymienionych powyżej czynników ryzyka.
    Przebieg  ->
    U większości chorych z kamicą żółciową wcześniej czy później pojawiają się typowe dolegliwości. W takiej sytuacji zabieg operacyjny prowadzi zwykle do całkowitego wyleczenia.
    Powikłania  ->
    Najczęstszym powikłaniem jest przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego. Przewlekła kamica żółciowa może usposabiać do rozwoju raka pęcherzyka żółciowego. Zabieg operacyjny w trybie pilnym jest zwykle niezbędny w przypadku wystąpienia następujących powikłań:
  • Zaklinowanie kamienia w ujściu pęcherzyka żółciowego, prowadzące do ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego, a następnie do powstania wodniaka pęcherzyka
  • Ropniak pęcherzyka żółciowego w wyniku dołączającego się zakażenia
  • Przedziurawienie pęcherzyka i wylanie się jego zawartości do wnętrza jamy otrzewnej
  • Przedostanie się kamienia z pęcherzyka do przewodu żółciowego wspólnego, którym żółć spływa z wątroby i pęcherzyka żółciowego do dwunastnicy, co powoduje zastój żółci w przewodach żółciowych, pojawienie się żółtaczki i dokuczliwego swędzenia skóry, a przy braku prawidłowego leczenia prowadzi do uszkodzenia wątroby
  • Badania  ->
    Badania dodatkowe są niezbędne dla potwierdzenia istnienia kamicy żółciowej i wykluczenia innych schorzeń jako przyczyny dolegliwości. Podstawą rozpoznania jest dokładny wywiad i badanie lekarskie, podstawowe badania laboratoryjne oraz ultrasonografia (USG) jamy brzusznej. W przypadkach wątpliwych niezbędne mogą okazać się inne badania, jak prześwietlenie jamy brzusznej lub klatki piersiowej, gastroskopia, tomografia komputerowa, EKG.
    Cel leczenia  ->
    Leczenie ma na celu złagodzenie dolegliwości - jednak do pełnego wyleczenia prowadzi jedynie zabieg operacyjny.
    Leczenie  ->
    Zalecenia ogólne
  • Wskazana jest dieta ubogotłuszczowa, unikanie obfitych posiłków („lepiej jeść mniej, ale częściej”)
  • U osób otyłych konieczne jest zmniejszenie wagi ciała
  • W czasie napadu dolegliwości bólowych należy stosować ścisłą dietę, można ewentualnie popijać czystą, niegazowaną wodę
  • Nie ma konieczności ograniczania aktywności ruchowej w czasie, gdy nie występują dolegliwości


  • Leczenie farmakologiczne
  • Środki przeciwbólowe i rozkurczowe są przydatne w razie niewielkich dolegliwości
  • W przypadkach cięższych pomocne mogą okazać się leki podane dożylnie lub domięśniowo przez lekarza rodzinnego lub lekarza pomocy doraźnej
  • Czasem konieczne może być leczenie szpitalne
  • Istnieją leki doprowadzające do rozpuszczenia kamieni żółciowych – do takiego leczenia nadają się jednak tylko niektóre rodzaje kamieni, trwa ono długo (nawet do dwóch lat), a choroba często nawraca
  • Leczenie operacyjne  ->
  • Leczenie operacyjne nadal jest podstawową metodą leczenia kamicy żółciowej. Polega na chirurgicznym usunięciu pęcherzyka żółciowego. Operacja może być przeprowadzona metodą tradycyjną lub laparoskopową, w której pęcherzyk żółciowy usuwa się przez 3 lub 4 bardzo małe nacięcia na brzuchu. Wybór metody operacyjnej zależy od wielu czynników i przed zabiegiem należy przedyskutować go z chirurgiem. Jeśli występują dolegliwości, to nie należy zwlekać z podjęciem leczenia operacyjnego zbyt długo. Zabieg operacyjny wykonywany w przypadku wystąpienia któregoś z wymienionych powyżej powikłań jest zwykle trudniejszy i obarczony większym ryzykiem
  • Od niedawna alternatywą dla leczenia chirurgicznego jest rozkruszenie kamieni falą uderzeniową wytwarzaną na zewnątrz ciała przez specjalne urządzenie (tzw. litotrypsja), jednak metodą tą leczyć można jedynie niektóre przypadki kamicy żółciowej, zaś częstość nawrotów choroby jest znaczna. W Polsce metodę tę stosują jedynie nieliczne ośrodki
  • Podpis  ->
    Opracował
    lek. med. Robert Olewiński

    Nota prawna


    Prezentowane strony mają charakter edukacyjny. Ogólne informacje na temat chorób i zasad postępowania w żadnym stopniu nie zastępują fachowej porady lekarskiej. Pomimo rygorystycznego przestrzegania ogólnie przyjętych zasad tworzenia serwisów medycznych ustalonych przez Health on the Net Foundation i weryfikacji prezentowanych treści przez uznane Autorytety medyczne, twórcy serwisu nie biorą żadnej odpowiedzialności, ani pośredniej ani bezpośredniej, za sposób wykorzystania i interpretowania informacji zawartych w serwisie.