21 stycznia 2018r.
Emedica.pl - Internetowy serwis dla Pacjentów
Emedica.pl - Internetowy serwis dla Pacjentów
 
Synonimy  ->
Pełzakowica, czerwonka pełzakowa
Opis  ->
Amebiaza jest to choroba pasożytnicza wywołana przez pełzaka czerwonki (Entamoeba histolytica). Najwięcej zachorowań występuje w krajach tropikalnych i ciepłych, szczególnie wśród osób żyjących w złych warunkach sanitarnych. W Polsce chorują najczęściej osoby, które czasowo przebywały w miejscach o dużym ryzyku zakażenia.
Objawy  ->
Pierwsze objawy infekcji to krwawa biegunka (kilka do kilkunastu wypróżnień na dobę) oraz kurczowe bóle brzucha nasilające się po jedzeniu, pod wpływem stresów i wysiłków fizycznych. Po ustąpieniu ostrych objawów okresowo nawracają mniej nasilone dolegliwości brzuszne, zakażenie objawia się naprzemiennym występowaniem okresów zaparć i biegunek, wzdęciami oraz przemijającymi bólami brzucha. W przypadku, gdy proces chorobowy dotyczy również wątroby, występują rozpierające bóle w prawym podżebrzu, nasilające się przy wysiłku fizycznym oraz zmianie pozycji ciała. Bólom może towarzyszyć żółtaczka, utrata apetytu, gorączka, osłabienie, chudnięcie.

Kontaktu z lekarzem wymaga:
Wystąpienie wymienionych wyżej objawów, szczególnie u osób, które przebywały w krajach o dużym ryzyku zakażenia

Szybkiego kontaktu z lekarzem wymaga:
  • Silne, utrzymujące się bóle brzucha
  • Nasilona biegunka, osłabienie i odwodnienie
  • Wystąpienie żółtaczki
  • Pojawienie się wysypki na skórze
  • Przyczyny  ->
    Postacie przetrwalnikowe pasożyta, tak zwane cysty, są wydalane z kałem. Do zakażenia dochodzi drogą pokarmową przez połknięcie cyst, przenoszonych przez brudne ręce, zanieczyszczony pokarm i wodę. Bezpośrednie zakażenie człowieka od człowieka występuje rzadko.
    Połknięte pasożyty namnażają się i bytują w świetle jelita grubego. Enzymy produkowane przez pełzaka niszczą komórki błony śluzowej jelita, co prowadzi do powstania krwawiących owrzodzeń i biegunki. Przez uszkodzoną błonę śluzową pełzak może przedostawać się do krążenia. Komórki pasożyta wraz z prądem krwi przedostają się do drobnych naczyń krwionośnych i powodują ich zatkanie, tworząc tak zwane mikrozatory. Fragmenty tkanek pozbawione ukrwienia obumierają. Dochodzi w ten sposób do powstania licznych, małych ropni. Narządem najbardziej zagrożonym tym powikłaniem jest wątroba. Bardzo rzadko dochodzi do przedostania się pełzaka do innych narządów – skóry, płuc i układu nerwowego. U niektórych osób pełzak bytuje w świetle jelita, ale nie powoduje objawów choroby; mówimy wtedy o nosicielstwie.
    Zapobieganie  ->
    W krajach tropikalnych należy:
  • Szczególnie przestrzegać zasad higieny osobistej, a szczególnie dokładnie myć ręce przed jedzeniem
  • Starannie myć warzywa i owoce i obierać je przed zjedzeniem
  • Pić wodę butelkowaną (wiadomego pochodzenia), a wodę z wodociągów do picia i mycia zębów gotować przez kilka minut
  • Przebieg  ->
    Zakażenie może mieć przebieg ostry lub przewlekły. Nie leczona choroba przechodzi w zakażenie przewlekłe, które zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia powikłań. Amebiaza wcześnie rozpoznana i właściwie leczona nie stanowi zagrożenia dla życia.
    Powikłania  ->
  • Przedziurawienie (perforacja) jelita i zapalenie otrzewnej
  • Guzy zapalne jelita
  • Przejście choroby w postać wątrobową, płucną lub mózgową
  • Badania  ->
    Podstawowe znaczenie ma badanie kału na obecność pasożytów. Ponadto w ostrym okresie choroby, gdy występuje krwawa biegunka, wykonuje się zwykle rektoskopię, czyli wziernikowanie odbytnicy. Jeśli lekarz podejrzewa ropień wątroby, może zlecić badanie ultrasonograficzne lub tomografię komputerową jamy brzusznej. W przypadku wątpliwości wykonuje się biopsję nieprawidłowego obszaru (najczęściej istnieje konieczność wykonania biopsji wątroby). Badania biochemiczne krwi, wykrywające obecność przeciwciał przeciw tym pasożytom, mogą potwierdzić rozpoznanie w trudnych przypadkach.
    Cel leczenia  ->
    Celem leczenia jest eliminacja pasożytów z organizmu.
    Leczenie  ->
    Zalecenia ogólne
    Ostre postacie choroby i powikłania wymagają zwykle pobytu w szpitalu i przyjmowania płynów oraz leków w postaci dożylnej. Nosiciele mogą być leczeni w domu. W przypadku nasilonej biegunki stosuje się dietę kleikową, a następnie lekkostrawną (potrawy wyłącznie gotowane, z ograniczeniem tłuszczów) i normalną.

    Leczenie farmakologiczne
    Najczęściej stosowanie leki to metronidazol, tynidazol lub dehydroemetyna. Często stosuje się więcej niż jeden preparat, a leczenie może trwać kilka tygodni.
    Leczenie operacyjne  ->
    Leczenie operacyjne stosuje się w przypadku występowania ropni wątroby lub guzów zapalnych jelita.
    Podpis  ->
    Opracowała
    dr n. med. Edyta Zagórowicz

    Nota prawna


    Prezentowane strony mają charakter edukacyjny. Ogólne informacje na temat chorób i zasad postępowania w żadnym stopniu nie zastępują fachowej porady lekarskiej. Pomimo rygorystycznego przestrzegania ogólnie przyjętych zasad tworzenia serwisów medycznych ustalonych przez Health on the Net Foundation i weryfikacji prezentowanych treści przez uznane Autorytety medyczne, twórcy serwisu nie biorą żadnej odpowiedzialności, ani pośredniej ani bezpośredniej, za sposób wykorzystania i interpretowania informacji zawartych w serwisie.