Opis / Objawy / Przyczyny / Zapobieganie / Przebieg / Powikłania Badania / Leczenie / Zobacz także

Opis

Charakteryzuje się masywnym białkomoczem (zazwyczaj pow. 3,5 g/dobę), obniżeniem stężenia białka w surowicy oraz obrzękami. Może wystąpić w każdym wieku, zarówno u dzieci, jak i dorosłych.

powrót

Najczęstsze dolegliwości i objawy

Obrzęki (początkowo dyskretne, mogą dotyczyć tylko okolicy kostek, pojawiają się w ciągu dnia i ustępują po nocy; w ciężkim zespole nerczycowym mogą obejmować całe ciało; miękkie, podatne na ucisk, skóra nad nimi napięta). Wodobrzusze (płyn zbiera się w jamie otrzewnej, również w jamach opłucnowych powodując duszność) Osłabienie, uczucie zmęczenia Brak łaknienia, rzadziej nudności i wymioty Bóle głowy (cząsto) Pieniący się mocz Szybkiego kontaktu z lekarzem wymaga: Pojawienie się drgawek (może świadczyć o obrzęku mózgu) Objawy infekcji z gorączką Gwałtowne narastanie obrzęków Nagłe zmniejszenie ilości oddawanego moczu (szczególnie poniżej 500 ml) zwłaszcza towarzyszące bólowi w boku

powrót

Przyczyny

Do uszkodzenia błony sączącej kłębuszków nerkowych może dochodzić w przebiegu takich chorób, jak: Kłębuszkowe zapalenie nerek (tzw. pierwotne) Cukrzyca Zatrucie ciążowe Toczeń rumieniowaty układowy Zapalenia naczyń Szpiczak mnogi Chłoniak Zapalenie wsierdzia Nowotwory płuc, sutka, żołądka, nerek, jelita grubego (czasami) Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby B lub C Choroba posurowicza Reakcja na leki (preparaty złota, Cuprenil i inne)

powrót

Sposoby zapobiegania

Jedyną metodą zapobiegania jest wczesne, prawidłowe leczenie chorób, w przebiegu których może wystąpić zespół nerczycowy.

powrót

Przewidywany przebieg choroby

Przebieg jest zależny od rodzaju choroby podstawowej, która doprowadziła do zespołu nerczycowego, jej zaawansowania i odpowiedzi na leczenie. W wielu przypadkach objawy zespołu nerczycowego trwają przez wiele lat. Mogą ustępować (tzw. okres remisji) i nawracać (typowe dla kłębuszkowych zapaleń nerek). Remisja może być tylko częściowa – zmniejszenie ilości białka traconego z moczem. U części chorych żadne leki nie powodują zmniejszenia białkomoczu.

powrót

Możliwe powikłania

Zakażenia bakteryjne skóry, układu oddechowego i moczowego Powikłania zakrzepowo-zatorowe (zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych, żył nerkowych, zatorowość płucna) Ostra niewydolność nerek Przewlekła niewydolność nerek Przyspieszony rozwój miażdżycy

powrót

Badania dodatkowe

Rozpoznanie wymaga wykonania badania ogólnego moczu, 24-godzinnej zbiórki moczu na obecność białka, oznaczenia zawartości białka w surowicy. Lekarz może zalecić wykonanie innych badań krwi, takich jak: OB, morfologia, stężenie sodu, potasu, glukozy, kreatyniny, cholesterolu, trójglicerydów, elektroforezy białka, jak również badania ultrasonograficznego nerek. Może być konieczna hospitalizacja w celu wykonania dalszych badań, jak np. biopsja nerkowa. W przypadku narastających obrzęków należy zapisywać ilość płynów spożywanych w ciągu doby oraz mierzyć dobową ilość wydalanego moczu. Próbka moczu z dobowej zbiórki może być przydatna w celu oceny ilości wydalanego białka z moczem. Należy również odnotowywać poranną wagę – jej szybki wzrost świadczy o zatrzymywaniu płynów w organizmie.

powrót

Cele leczenia

Zmniejszenie białkomoczu (jest głównym i najważniejszym celem, nie zawsze jednak możliwym do osiągnięcia) Zwalczanie obrzęków poprzez ograniczenie soli w diecie i stosowanie leków moczopędnych Zapobieganie powikłaniom zatorowo-zakrzepowym poprzez stosowanie leków hamujących agregację płytek Obniżenie poziomu cholesterolu przez stosowanie diety z ograniczeniem tłuszczów zwierzęcych oraz leków obniżających poziom lipidów Zwalczanie towarzyszących infekcji

powrót

Leczenie

Zalecenia ogólne Leczenie dietetyczne powinno zostać skonsultowane z lekarzem. U osób z utrzymującymi się obrzękami zazwyczaj zaleca się ograniczenie białka w diecie (do 1 g/kg masy ciała + 50% białka traconego z moczem), tłuszczów zwierzęcych i soli (poniżej 2 g na dobę). Oznacza to w praktyce znaczne ograniczenie spożycia mięsa (zwłaszcza wieprzowiny), wędlin, serów oraz nie dosalanie potraw. Korzystna jest dieta wegetariańska. Zalecane jest ograniczenie aktywności fizycznej w okresie nasilenia obrzęków – leżenie w łóżku. Nie zaleca się opalania Lekarz może zalecić ograniczenie ilości przyjmowanych płynów Szczepienia, poza szczepieniami przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B są nie zalecane Leczenie farmakologiczne Leczenie jest uzależnione od przyczyny – choroby leżącej u podłoża zespołu nerczycowego i może obejmować Kortykosterydy (Encorton) lub leki immunosupresyjne (np. Endoxan, Neoral). Niezależnie od przyczyny (z pewnymi wyjątkami) leki moczopędne (najczęściej Furosemid, Torasemid, Spironol), niespecyficznie zmniejszające białkomocz (np. Enarenal, Inhibace), hamujące agregację płytek (np. Acard, Aclotin, Ticlid, Ticlo), obniżające stężenie cholesterolu (np. Lovastin, Zocor).

powrót

Opracował
dr n. med. Jerzy Chudek