18 lipca 2019r.
Emedica.pl - Internetowy serwis dla Pacjentów
Emedica.pl - Internetowy serwis dla Pacjentów
 
Synonimy  ->
Dławica piersiowa (stabilna), Stabilna choroba wieńcowa
Opis  ->
Dusznica bolesna (stabilna) jest postacią choroby niedokrwiennej serca. Głównym objawem jest ból pochodzenia sercowego, umiejscowiony najczęściej za mostkiem, spowodowany niedostatecznym zaopatrzeniem mięśnia sercowego w tlen. Ból pojawia się najczęściej podczas wysiłku fizycznego, w sytuacjach stresowych lub po obfitych posiłkach. U osób zdrowych w takich sytuacjach naczynia wieńcowe (tętnice doprowadzające krew do mięśnia sercowego) rozszerzają się i zwiększają ilość utlenowanej krwi dopływającej do komórek serca. W przypadku zmienionych naczyń wieńcowych, np. w miażdżycy, reakcja taka jest niewystarczająca. W niedotlenionym sercu powstają substancje, które drażnią znajdujące się tam zakończenia nerwowe powodując dolegliwości bólowe.
Objawy  ->
  • Ból o charakterze ucisku, ściskania lub pieczenia umiejscowiony zwykle za mostkiem
  • Ból może promieniować do lewej ręki, barku, żuchwy, szyi, gardła lub do pleców
  • Charakter bólu może być zmienny, nierzadko może dawać uczucie pociągania, drętwienia ręki i palców lub przypominać dolegliwości żołądkowe (jak podczas niestrawności)
  • Nagła duszność
  • Niepokój


  • Szybkiego kontaktu z lekarzem wymaga:
  • Pojawienie się opisanego bólu po raz pierwszy w życiu
  • Utrzymywanie się bólu przez 10-15 minut.
  • Pojawienie się bólu w spoczynku (np. gdy ból spowodował obudzenie się)
  • Ból silniejszy i dłuższy niż zwykle, który słabo ustępuje lub w ogóle nie ustępuje po podaniu nitrogliceryny (ból ustępuje zwykle w spoczynku lub po zażyciu nitrogliceryny)
  • Przyczyny  ->
  • Zwężenie naczyń wieńcowych – najczęściej w przebiegu miażdżycy
  • Skurcz naczyń wieńcowych
  • Zakrzep zamykający światło naczynia


  • Niektóre choroby, których podłożem nie są zmiany w tętnicach, mogą powodować samoistnie ból dławicowy lub nasilać jego występowanie w przypadku współistnienia choroby wieńcowej. Są to:
  • Niedokrwistość (anemia), w przebiegu której zbyt mała ilość tlenu jest transportowana we krwi i trafia do komórek serca
  • Nadczynność tarczycy i współistniejąca tachykardia (zbyt szybkie bicie serca), zwiększające zapotrzebowanie mięśnia serca na tlen
  • Choroby zastawek serca
  • Kardiomiopatie (zaburzenia w budowie mięśnia serca)


  • Czynniki sprzyjające zachorowaniu
    Dławica piersiowa może pojawić się również podczas ekspozycji na zimno lub wiatr. Dochodzić wówczas może do skurczu naczyń wieńcowych.
    Bóle dławicowe prowokowane są też przez sytuacje stresowe i przemęczenie. Mogą wystąpić podczas przyjmowania niektórych leków, które zawierają substancje kurczące naczynia wieńcowe, jak np. efedryna lub pseudoefedryna, stosowane w kroplach do nosa i preparatach przeciw przeziębieniu.
    Zapobieganie  ->
  • Unikanie w miarę możliwości sytuacji stresowych lub odpowiednie nastawienie do problemów dnia codziennego poprzez np. psychoterapię, treningi relaksacyjne itp.
  • Jeśli współistnieją takie choroby, jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, otyłość, niedokrwistość, nadczynność tarczycy – ich odpowiednie leczenie pozwala zmniejszyć częstość pojawiania się dolegliwości bólowych
  • Unikanie sytuacji, o których wiadomo, że doprowadzają do wystąpienia bólu dławicowego
  • Przebieg  ->
    W przypadku bólów wieńcowych pojawiających się w przebiegu takich chorób, jak niedokrwistość czy nadczynność tarczycy, ich wyleczenie może doprowadzić do ustąpienia dolegliwości.
    W przypadku miażdżycy prawidłowy dobór leków pozwala we wczesnym okresie choroby zapobiec nawrotom bólu, jednak gdy proces miażdżycowy postępuje dalej, z czasem może pojawić się potrzeba włączenia większej ilości leków lub podjęcia leczenia kardiochirurgicznego. Podobna sytuacja może mieć miejsce w przypadku bólu wieńcowego pojawiającego się w przebiegu chorób zastawek serca czy kardiomiopatii.
    Powikłania  ->
  • Zawał serca
  • Zaburzenia rytmu serca
  • Niewydolność krążenia

  • Właściwie prowadzone leczenie pozwala uniknąć lub zmniejszyć częstość występowania większości powikłań.
    Badania  ->
    Podstawowym badaniem jest zapis EKG (elektrokardiograficzny – obrazujący elektryczną funkcję serca). W przypadku bólu utrzymującego się (lub nasilającego się) pomimo leczenia wykonuje się seryjne badania EKG, rozszerzając je o badania biochemiczne krwi. W dalszej kolejności – zależnie od wyników wcześniejszych badań, stanu pacjenta i postępu choroby – może być wskazana: elektrokardiograficzna lub echokardiograficzna próba wysiłkowa, próba dobutaminowa, test hiperwentylacji, badanie scyntygraficzne mięśnia sercowego lub koronarografia.
    Cel leczenia  ->
    Celem leczenia jest zmniejszenie częstości występowania i nasilenia dolegliwości bólowych. Osiąga się to poprzez odpowiednią farmakoterapię, zapobieganie rozwojowi miażdżycy, leczenie chorób współistniejących, które usposabiają do występowania dolegliwości wieńcowych (nadczynność tarczycy, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, cukrzyca).
    Leczenie  ->
    Zalecenia ogólne
    W przypadku nieznacznie nasilonego bólu można pozostać w domu i poprzestać na odpoczynku i podaniu nitrogliceryny(podjęzykowo). W przypadku nasilonego bólu należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.
    Aktywność fizyczną należy zmodyfikować tak, aby wywoływany podczas wysiłku ból występował jak najrzadziej. Wykonywanie umiarkowanych wysiłków fizycznych (nie wywołujących dolegliwości bólowych) jest zazwyczaj wskazane, ale należy przedtem zasięgnąć opinii lekarza prowadzącego.
    Należy ograniczyć spożycie tłuszczów pochodzenia zwierzęcego i soli kuchennej oraz zwiększyć spożycie błonnika. Wskazane jest utrzymywanie optymalnej wagi ciała.

    Leczenie farmakologiczne
    Podstawową zasadą jest zmniejszenie zapotrzebowania mięśnia serca na tlen (np. poprzez odpoczynek) lub/i zwiększenie ilości dostarczanego do serca tlenu (np. poprzez podanie nitrogliceryny, która powoduje rozszerzenie naczyń wieńcowych).
    W przypadku częstego występowania dolegliwości bólowych lub nasilającego się bólu wskazane jest włączenie dodatkowych leków zmniejszających zapotrzebowanie mięśnia serca na tlen, jak beta-blokery czy blokery kanałów wapniowych. Profilaktycznie stosuje się również leki zapobiegające zamknięciu naczynia wieńcowego przez zlepione płytki krwi (np. aspiryna).
    W przypadku dramatycznego nasilenia dolegliwości bólowych, kiedy nie ma reakcji na dotychczasowe leczenie, wskazane może być przez pewien czas dożylne podawanie leków (pod ścisłą kontrolą lekarską w warunkach szpitalnych).
    Leczenie operacyjne  ->
    W przypadku bardzo zaawansowanej choroby wskazane może być rozszerzenie zwężonej tętnicy techniką „balonikowania”, z wprowadzeniem wewnętrznego rusztowania do naczynia, czyli tzw. „stentu”. Innym sposobem leczenia może być operacja wszczepienia by-passów, czyli naczyń omijających zwężony odcinek.
    Podpis  ->
    Opracował
    lek. med. Wiktor Kuliczkowski

    Nota prawna


    Prezentowane strony mają charakter edukacyjny. Ogólne informacje na temat chorób i zasad postępowania w żadnym stopniu nie zastępują fachowej porady lekarskiej. Pomimo rygorystycznego przestrzegania ogólnie przyjętych zasad tworzenia serwisów medycznych ustalonych przez Health on the Net Foundation i weryfikacji prezentowanych treści przez uznane Autorytety medyczne, twórcy serwisu nie biorą żadnej odpowiedzialności, ani pośredniej ani bezpośredniej, za sposób wykorzystania i interpretowania informacji zawartych w serwisie.